เวทีวิจัยประชากรและสังคม

กินผักผลไม้สดเพิ่มระดับความสุข

สิรินทร์ยา พูลเกิด This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

          งานวิจัยต่างประเทศชี้ กินผักและผลไม้ ‘สด’ ช่วยลดภาวะซึมเศร้า ทำ.ให้อารมณ์ดีขึ้น และมีความพึงพอใจในชีวิตมากขึ้น

“You are what you eat” “คุณกินอะไรไป คุณก็ได้อย่างนั้น” นับวันภาษิตนี้จะได้รับความน่าเชื่อถือเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เห็นได้จากตัวอย่างหลักฐานงานวิจัยหลายชิ้นที่นำเสนอผลการกินผักและผลไม้ที่ดีต่อระบบการทำงานของร่างกายและจิตใจออกมาอย่างต่อเนื่อง ในช่วงปีที่ผ่านมา มีข้อมูลงานวิจัยหลายชิ้นชี้ให้เห็นว่า คนที่กินผักและผลไม้มากมีภาวะอาการทางจิต รวมถึงภาวะซึมเศร้า ความเครียด และอารมณ์เสีย น้อยกว่าคนที่กินผักและผลไม้น้อย นอกจากนี้ยังเป็นไปได้สูงว่าคนที่กินผักและผลไม้มากมีความสุข อารมณ์เชิงบวก (เช่น รู้สึกยินดี พอใจ) ความพึงพอใจในชีวิต และการเจริญเติบโตเบ่งบานทางอารมณ์และสังคมมากกว่าคนที่กินผักและผลไม้น้อย

 

ภาพ: Pablo Merchan Montes จาก Unsplash

ระดับความสดของผักและผลไม้ส่งผลต่อสุขภาพจิต วิธีการเตรียมผักและผลไม้ (เช่น การเตรียมแบบสด ปรุงสุก หรือแปรรูป) มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการส่งเสริมสุขภาพจิต จากการศึกษาของ Brookie และคณะ (2561)1 พบว่า คนที่กินผักและผลไม้สดมีสุขภาพจิตที่ดีกว่าคนที่กินผักและผลไม้แบบปรุงสุกหรือแปรรูป ซึ่งเหตุผลสำคัญอาจมาจากกระบวนการปรุงสุกและแปรรูปผักและผลไม้ที่ไปทำลายสารอาหารสำคัญในผักและผลไม้ ทำให้สารอาหารบางตัวที่สำคัญต่อระบบทำงานทางอารมณ์ของคนมีจำนวนลดลง ส่งผลต่อพัฒนาการหรือการควบคุมทางอารมณ์ที่ลดลง และจากการเปรียบเทียบผลลัพธ์ทางสุขภาพจิตของคนที่กินผักและผลไม้สดเปรียบเทียบกับคนที่กินผักและผลไม้แบบปรุงสุกหรือแปรรูป พบว่า คนที่กินผักและผลไม้สดมีภาวะซึมเศร้าน้อยกว่า และมีอารมณ์เชิงบวก ความพึงพอใจในชีวิต และการเจริญเติบโตเบ่งบานทางอารมณ์มากกว่าคนที่กินผักและผลไม้แบบปรุงสุกหรือแปรรูป

 

ภาพจาก Pixabay.com

แนะกินผักและผลไม้สด 7 สีในแต่ละวัน การกินผักและผลไม้สดควรทำควบคู่กับการกินผักและผลไม้ที่หลากหลายเพื่อให้ได้คุณค่าสารอาหารที่ครบถ้วน ช่วยเสริมสร้างสุขภาพจิตให้ดียิ่งขึ้น ผักและผลไม้ต่างๆ มีสารสีที่เรียกว่า “สารพฤกษเคมี” ที่ให้ประโยชน์ต่างกันไป ทั้งส่งเสริมระบบภูมิคุ้มกัน ต้านการอักเสบ และ/หรือมีฤทธิ์ยับยั้งการเติบโตของเซลล์มะเร็ง ผักและผลไม้สามารถถูกจำแนกตามสารสีได้ 7 สี2 ได้แก่ สารสีเขียว (พบในผักใบเขียวทั่วไป) สารสีส้ม-เหลือง (พบในพืชตระกูลส้ม) สารสีแดง (พบในพืชสีแดง เช่น มะเขือเทศ องุ่นแดง บีทรูท) สารสีน้ำเงิน-ม่วง (พบในกะหล่ำปลีสีม่วง องุ่นม่วง และเบอร์รีต่างๆ) และสารสีขาว-น้ำตาล (พบในพืชตระกูลหอม กระเทียม กุ้ยช่าย ฯลฯ) จากการศึกษาของ Brookie และคณะได้แนะนำ 10 อันดับผักและผลไม้สดที่ช่วยส่งเสริมสุขภาพจิต ได้แก่ แครอท กล้วย แอปเปิ้ล ผักใบเขียวเข้ม (เช่น ผักโขม) เกรปฟรุต ผักกาดหอม ผลไม้ตระกูลส้ม ลูกเบอร์รี แตงกวา และกีวี

การสร้างความสุข ส่งเสริมสุขภาพจิต เป็นเรื่องใกล้ตัวเริ่มต้นง่ายๆ ด้วยการขยับตัวเข้าใกล้ธรรมชาติอีกนิด ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน เน้นผักและผลไม้ที่สดและหลากหลายให้มากขึ้น เท่านี้จะช่วยเพิ่มสมดุลของร่างกายและจิตใจของตัวเราให้ดียิ่งขึ้น


เอกสารอ้างอิง

1Brookie KL, Best GI, Conner TS. (2018). Intake of raw fruits and vegetables is associated with better mental health than intake of processed fruits and vegetables. Frontiers in Psychology. 9(487).

2พรวิภา ดาวดวง และใจรัก ลอยสงเคราะห์. (2558). ผัก ผลไม้สีรุ้ง. นนทบุรี: สำนักโภชนาการ กรมอนามัย.

Since 25 December 2012